Voorbereiden op je pensioen betekent eerst een mechanisme van verschuiving begrijpen: het pensioen dat door de verplichte stelsels wordt uitgekeerd, weerspiegelt niet het laatste salaris. Eind 2023 bedroeg het gemiddelde pensioen van rechtstreekse uitkeringen 1.666 euro bruto per maand voor gepensioneerden die in Frankrijk wonen, volgens de DREES. Het verschil tussen dit bedrag en een netto-activiteitsloon vereist actie lang vóór de vertrekdatum.
Combinatie werk-pensioen: regels die veranderen vanaf 2027
De combinatie werk-pensioen maakt het mogelijk om een pensioen te ontvangen terwijl je een betaalde activiteit voortzet. Dit systeem zal een aanzienlijke verstrenging ondergaan voor de pensioenen die ingaan vanaf 1 januari 2027.
De nieuwe regels zullen meer gebaseerd zijn op de leeftijd van de gepensioneerde. Voor de wettelijke pensioenleeftijd kunnen de inkomsten uit werk het pensioen verlagen. Tussen de wettelijke leeftijd en 67 jaar zou een inkomensplafond van toepassing moeten zijn. De volledige combinatie (zonder beperking) blijft alleen toegankelijk vanaf 67 jaar. Het exacte bedrag van de tussenliggende drempel moet nog bij decreet worden vastgesteld.
Deze verandering verandert de situatie voor iedereen die overweegt hun pensioen aan te vullen met een deeltijdactiviteit, inclusief zelfstandigen. De gedetailleerde analyse van deze mechanismen is toegankelijk op de pensioenrubriek van A Vos Finances, die zowel de berekening van rechten als de strategieën voor inkomensaanvulling behandelt.
Loopbaanoverzicht en correctie: een kwestie van waakzaamheid
Het loopbaanoverzicht bevat alle gevalideerde kwartalen en de gedurende een beroepsleven aangegeven salarissen. Een niet-gecorrigeerde fout (ontbrekend kwartaal, verkeerd gerapporteerd salaris) kan het pensioen met tientallen euro’s per maand definitief verminderen.
Deze realiteit maakt het bewaren van bewijsstukken bijzonder strategisch. Loonstroken, attesten van Pôle emploi, bijdragenoverzichten: deze documenten moeten worden bewaard en idealiter goed gedigitaliseerd lang vóór de laatste jaren van de carrière. Wachten tot je vijftig bent om je overzicht te controleren, is het risico lopen een moeilijk te corrigeren anomalie te ontdekken.
Geleidelijk pensioen vanaf 60 jaar: een onderbenut instrument
Het geleidelijk pensioen stelt je in staat om je werktijd te verminderen terwijl je een deel van je pensioen ontvangt. Sinds september 2025 is dit systeem open voor alle categorieën werkenden die 60 jaar zijn geworden, op voorwaarde dat ze 150 kwartalen hebben verzameld.
Dit mechanisme is geen eenvoudige administratieve formaliteit. Het is een echte financiële afweging die je moet vergelijken met een volledige pensionering:
- Het deel van het pensioen dat je ontvangt, hangt af van de resterende werktijd, waardoor je de balans kunt aanpassen tussen werkinkomsten en gedeeltelijk pensioen
- De bijdragen die tijdens de periode van verminderd werk worden betaald, blijven de rechten voeden, wat het bedrag van het definitieve pensioen kan verbeteren
- De overstap naar een geleidelijk pensioen fixeert de datum van definitieve pensionering niet, waardoor er ruimte is voor manoeuvre als de financiële of persoonlijke situatie verandert
Voor een werknemer wiens functie dit toelaat, is het geleidelijk pensioen een flexibeler overgangsinstrument dan een directe pensionering. De berekening verdient een nauwkeurige aanpak, want een verkeerde afstemming van de gewerkte tijd kan de verwachte winst verminderen.
Kwartalen gerelateerd aan kinderen: een recente regel om te kennen
Sinds september 2026 kunnen voor bepaalde pensioenen tot twee kwartalen gerelateerd aan kinderen worden geïntegreerd in de gecumuleerde verzekeringsduur die vereist is voor een vervroegd vertrek. Deze evolutie verandert de berekening voor ouders die een vertrek voor de wettelijke leeftijd overwegen.
Het onderscheid tussen “betaalde” kwartalen en “gevalideerde” kwartalen is technisch maar bepalend. Alleen de betaalde kwartalen geven recht op bepaalde vervroegde vertrekregelingen (langdurige carrière in het bijzonder). Deze herclassificatie verdient een persoonlijke controle bij de pensioenfonds om de werkelijke impact op de vertrekdatum te meten.
Pensioen spaarplan en beleggingsstrategie: kiezen volgens je horizon
Het PER (pensioen spaarplan) blijft de enveloppe die is gewijd aan de financiële voorbereiding van het pensioen. Het belangrijkste voordeel ligt in de aftrekbaarheid van de bijdragen van het belastbaar inkomen, wat het des te relevanter maakt voor hoge marginale belastingtarieven.
Het PER is niet het enige voertuig om te overwegen. Levensverzekeringen bieden een hogere liquiditeit en een gunstige belasting na acht jaar bezit. De PEA, gericht op Europese aandelen, kan een belastingvrije kapitaalopbouw opleveren na vijf jaar. Tot slot genereert verhuur vastgoed regelmatige inkomsten, maar vereist het actieve beheer en een risico op leegstand.
De uitdaging is niet om de middelen te vermenigvuldigen, maar om ze te combineren volgens de beleggingshorizon:
- Meer dan vijftien jaar voor vertrek, een significante blootstelling aan aandelen (via PEA of eenheden van het PER) maakt het mogelijk om de lange groei te capteren
- Tussen vijf en vijftien jaar, een geleidelijke herverdeling naar obligatiefondsen of eurofondsen beveiligt de verworven winsten
- Minder dan vijf jaar, verschuift de prioriteit naar liquiditeit en voorspelbaarheid van de inkomsten, met een dominante aandeel in eurofondsen of al afgeschreven vastgoed
Deze logica van geleidelijke desensibilisatie voor risico is effectiever dan een unieke keuze die tot het vertrek wordt vastgehouden.
De voorbereiding van het pensioen berust op technische beslissingen die vroeg moeten worden genomen: controleer je loopbaanoverzicht zolang correcties mogelijk zijn, maak een afweging tussen geleidelijk pensioen en volledige pensionering, pas je beleggingen aan de werkelijke horizon aan en niet aan een vast risicoprofiel. De regels evolueren regelmatig, zoals blijkt uit de verwachte veranderingen in de combinatie werk-pensioen in 2027. Elk extra jaar van anticipatie vermindert het risico om deze evoluties te ondergaan in plaats van ze in je strategie te integreren.
